Foto- songhuuco.vn

Ăn chay, lợi hay hại? Tuỳ vào kiến thức của bạn!

Tại Việt Nam, phần lớn mọi người chuyển sang ăn chay (một phần hoặc bán phần) bởi vấn đề về tâm linh. Những ai tìm hiểu sâu hơn thì chắc hẳn sẽ còn thấy có không ít những thông tin đề cập đến lợi ích về mặt sức khoẻ của chế độ ăn này, như giúp giảm tình trạng thừa cân, béo phì, giảm cholesterol trong máu, chống lão hoá, thậm chí giúp ngăn ngừa ung thư,...

Mặc dù hiện nay chưa có bất cứ nghiên cứu chính thống nào (cả trong và ngoài nước) chứng minh việc ăn chay tốt cho sức khoẻ con người hơn chế độ ăn kết hợp với thịt động vật, nhưng vì sao xu hướng ăn chay đã và đang ngày càng trở nên phổ biến ở các nước phát triển đến như vậy? Có rất nhiều ngôi sao lớn trên thế giới đang dần chuyển sang chế độ chay trường, có thể kể đến đạo diện cuả hai bộ phim “kinh điển", Titanic và Avatar - James Cameron, hay MC nổi tiếng Ellen DeGeneres, cô ca sĩ trẻ Ariana Grande và Miley Cruise,...

Có thể bạn sẽ rất ngạc nhiên nếu hỏi một người nước ngoài lý do họ ăn chay là gì? Câu trả lời chắc chắn phần lớn sẽ không liên quan gì đến vấn đề tâm linh, hay sức khoẻ, mà là vì Phúc lợi động vật và Môi trường - hai nhân tố người Việt chưa thực sự để ý. Tuy nhiên, trong khuôn khổ bài viết này sẽ chỉ bàn luận đến những ảnh hưởng của việc ăn chay đến sức khoẻ con người. Ở một bài viết khác, chúng tôi sẽ nói rõ hơn về hai lý do trên.

Ăn chay có đủ dinh dưỡng?

Quay trở lại, liệu ăn chay có thể cung cấp cho cơ thể đủ dưỡng chất? Chắc chắn có ! Đạm, chất béo, các vitamin khoáng chất cần thiết cho cơ thể có ở động vật, ta hoàn toàn có thể tìm thấy ở thực vật. Như Vitamin B12 có thể tìm thấy trong tảo hoặc rong biển, Protein trong các loại hạt đậu, hay nấm thậm chí còn nhiều hơn trong thịt đỏ, chất béo cũng có thể tìm thấy trong mè đen, óc chó, hạt chia, dầu oliu hay dầu dừa, các loại rau lá xanh chứa lượng canxi tương đương với sữa.

Đến đây, chắc hẳn câu hỏi ăn chay thì lấy đâu ra dưỡng chất nuôi cơ thể của phần lớn mọi người đã được giải đáp rồi. Ban hoàn toàn có thể chuyển sang ăn chay mà vẫn có đủ năng lượng cho các hoạt động thường ngày như làm việc hay tập luyện. Vấn đề chỉ tuỳ theo bạn muốn ăn theo cách nào, ăn chay hay ăn mặn mà thôi.

Ăn chay có tốt cho sức khoẻ?

Chưa chắc! Vấn nạn thực phẩm bẩn ngày nay khiến những người ăn mặn luôn phải đối mặt với nguy cơ cao tiêu thụ phải thịt động vật, thuỷ hải sản còn tồn dư lượng thuốc kháng sinh, thuốc tăng trưởng, tạo nạc,... thì những người ăn chay cũng phải đối mặt với tình trạng tương tự. Rau, củ, quả cũng tồn dư thuốc trừ sâu, thuốc kích thích tăng trường, cũng được “lớn lên” bởi phân bón hoá học NPK. Bạn có thể dễ dàng tìm kiếm nhiều bài báo nói về vấn đề này.

Ngoài ra, thực phẩm biến đổi Gen (GMO) cũng là một trong những mối lo ngại khác. Những món ăn được chế biến hoặc có thành phần từ đậu nành như đậu hũ rất phổ biến trong chế độ ăn chay, là một trong những thực phẩm có nguy cơ nhiễm GMO cao nhất. Để sản xuất đậu phụ “quanh năm", người ta thường nhập khẩu từ các nước khác như Mỹ hoặc Canada (đậu nành ở 2 nước này 95-98% là GMO), bởi đậu nành giống thuần chủng hoặc lai tạo tự nhiên chỉ phát triển “có mùa" mà thôi.

Đậu nành nhập khẩu từ các nước như Mỹ hay Canada thì 98% là đậu nành biến đổi gen

(Xem thêm: Những điều cần biết về GMO - Sinh vật biến đổi gene.)

Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu trên thế giới cảnh báo nghiêm túc về tác hại của thực phẩm GMO, nhưng kiến thức về vấn nạn này vẫn chưa được phổ biến rộng rãi trong nước. Sống hữu cơ đã có dịp phỏng vấn chủ một nhà hàng chay khá có tiếng tại Hà Nội, anh ăn chay từ khi 8 tuổi, tính đến nay đã được rất nhiều năm rồi, nhưng lại chưa cập nhật thông tin về vấn nạn trên, cũng không ưu tiên nhiều đến chất lượng “đầu vào” cho những món ăn của cửa hàng. 

Không chỉ riêng anh, mà còn nhiều nhà hàng chay khác chưa chú trọng đến vấn đề này. Phải chăng bên cạnh những ý nghĩa về tâm linh, người kinh doanh nên ưu tiên hơn nữa đến "chất lượng" món ăn của mình, để "thực phẩm chay" không chỉ dừng lại ở sự từ bi thiện lành trong lối sống, mà còn đáp ứng cả về mặt lợi ích cho sức khoẻ con người?

Trong khi những người ăn mặn đã ít nhiều được truyền “kinh nghiệm" kết hợp thực phẩm thế nào sao cho vừa có được mùi vị thơm ngon, vừa bổ dưỡng từ những người đi trước, thì người ăn chay lại phải tự mình tìm hiểu, tổng hợp, rồi “thử nghiệm".

Những người mới ăn chay rất dễ chế biến thực phẩm sai cách. Một số lỗi phổ biến như ngâm các loại hạt/đậu chưa đủ thời gian trước khi đưa vào chế biến dẫn đến đau bụng, từ không ăn đa dạng các loại thực phẩm để bổ sung những dưỡng chất cơ bản dẫn đến sụt cân, uể oải, đến tiêu thụ quá nhiều các loại tinh bột dẫn đến tiểu đường, thừa cân,... và còn vô số những “lỗi" khác nữa.

Nhóm dinh dưỡng cơ bản trong chế độ ăn chay

Chưa kể, ở nhịp sống đề cao sự tiện lợi ngày nay, thì những thực phẩm chay chế biến sẵn như dò chay, chả chay, cá chay,... rất được ưa chuộng. Để có được mùi vị như món ăn thật, rất nhiều hoá chất taọ vị, tạo màu nhân tạo, chất bảo quản được thêm vào. Nếu chọn chế độ ăn chay, tốt nhất bạn hãy thực phẩm tươi và hạn chế hết mức có thể những loại “nhái” hương vị như những ví dụ kể trên.

Đến đây, chắc hẳn bạn đã thấy để ăn chay đúng cách, tốt cho sức khoẻ như những thông tin được chia sẻ rộng rãi trên mạng không hề dễ. Ăn chay sai cách hoàn toàn không mang lại lợi ích nào cả, thậm chí còn nguy hiểm hơn chế độ ăn thông thường.

Chọn ăn chay hay ăn mặn, tuỳ thuộc vào nhận thức và “duyên” của mỗi người. Nhưng dù lựa chọn của bạn là gì, thì hãy luôn là người có kiến thức về thực phẩm, ưu tiên những gì đúng mùa, thuận tự nhiên nhằm hạn chế được việc sử dụng các loại thuốc hoá học trong canh tác, hoặc nếu có điều kiện, hãy chọn thực phẩm hữu cơ có chứng nhận.

Ăn chay, lợi hay hại? Còn tuỳ vào kiến thức của bạn !

 

Hồng Ngọc 



Foto- songhuuco.vn