Foto- songhuuco.vn

Cha mẹ, con cái, và phương pháp kỷ luật

Mỗi phụ huynh đều muốn con mình lớn lên sẽ trở thành người tốt, luôn hạnh phúc, được mọi người tôn trọng, và có thể thích ứng với môi trường sống ở bất cứ đâu. Không ai muốn con mình bị người khác rủa xả là một đứa trẻ hư hỏng cả. Vậy nên, cha mẹ luôn cố gắng để dạy cho con tính kỷ luật cả ở nhà và ở nơi công cộng.

Nhưng đôi lúc có vẻ như mục tiêu mà cha mẹ đề ra lại vượt quá xa so với hành vi mà con cái đang thể hiện. Nếu bạn đang mắc kẹt trong tình thế đó, hãy tham khảo bài viết sau đây.

Kỷ luật là gì?

Kỷ luật là quá trình dạy cho con bạn phân biệt được loại hành vi nào có thể chấp nhận và loại nào không. Nói cách khác, kỷ luật dạy trẻ tuân theo các quy tắc. Kỷ luật hiệu quả sử dụng nhiều công cụ khác nhau, như tích cực động viên, làm mẫu, nhắc nhở và yêu thương, hỗ trợ. Đôi khi các hình phạt cũng là một công cụ hiệu quả – nhưng điều đó không có nghĩa hình phạt là một công cụ tốt. Nghe có vẻ đơn giản, nhưng hầu hết phụ huynh đều nản lòng khi gặp các vấn đề liên quan đến việc kỷ luật con cái.

Vai trò của cha mẹ

Một vài bậc phụ huynh đã bỏ cuộc vì gặp phải các rào cản khi cố gắng dạy tính kỷ luật, như:

  • Không tôn trọng và không lắng nghe: “Mẹ đã nói với con cả ngàn lần rằng…!”
  • Trẻ có lắng nghe, nhưng cãi lại hoặc cố ý không tuân theo yêu cầu của bạn về hành vi tốt.

Trách nhiệm của cha mẹ là giúp con trở nên tự lập, tôn trọng kỷ luạt và biết tự kiểm soát bản thân. Người thân, thầy cô, trường học và những người khác có thể giúp đỡ phần nào. Nhưng trách nhiệm chính đối với tính kỷ luật của con thuộc về cha mẹ.

Hiệp hội Sức khoẻ Tâm thần Hoa Kỳ đưa ra 3 kiểu phụ huynh phổ biến:

  • Một kiểu phụ huynh chỉ cho con thấy lợi ích của hành vi tốt, hậu quả của hành vi xấu và tình yêu thương của bố mẹ một cách rõ ràng. Phụ huynh cho phép con linh hoạt giải quyết vấn đề và hợp tác với đứa trẻ khi đối phó với những thử thách. Đây là hình thức nuôi dạy con hiệu quả nhất.
  • Một kiểu phụ huynh độc đoán đưa ra những kỳ vọng và hậu quả rõ ràng, nhưng ít thể hiện tình cảm đối với đứa con của mình. Kiểu phụ huynh này thường nói những điều như: “Vì mẹ là mẹ, nên con phải nghe lời”. Đây là hình thức nuôi dạy con kém hiệu quả.
  • Một kiểu phụ huynh thể hiện rất nhiều tình cảm đối với con, nhưng lại ít kỷ luật. Đây là hình thức nuôi dạy con kém hiệu quả.
Các phương pháp kỷ luật

Bạn có thể lựa chọn phương pháp kỷ luật của riêng mình dựa vào loại hành vi xấu, tuổi tác, tính khí của con bạn và phong cách làm cha mẹ của bạn. Tuy nhiên, Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ, Hiệp hội Tâm thần Trẻ em và Thanh thiếu niên Hoa Kỳ và Hiệp hội Sức khoẻ Tâm thần Quốc gia đã khuyến nghị một số phương pháp như sau:

– Khen thưởng hành vi tốt:

Đừng tiếc lời khen ngợi khi con bạn có một hành vi tốt. Đây là cách hay nhất để con bạn ghi nhớ và tiếp tục thực hiện những hành vi đó.

– Hậu quả tự nhiên:

Khi con làm sai điều gì, hãy để đứa trẻ tự trải nghiệm hậu quả của hành vi sai trái đó. Bạn không cần phải mắng mỏ, hay “thuyết trình” trước con. Đứa trẻ sẽ không thể trách bạn vì những gì đã xảy ra. Ví dụ, nếu một đứa trẻ cố tình đập bể món đồ chơi của mình, chúng sẽ không còn nhiều đồ để chơi nữa.

Phương pháp này có thể hữu ích khi trẻ em dường như không nghe theo lời cảnh báo của bạn về hậu quả tiềm ẩn trong hành vi chúng đang làm. Tuy nhiên, hãy đảm bảo rằng các hậu quả này hoàn toàn không nguy hiểm.

– Hậu quả logic:

Phương pháp này tương tự như hậu quả tự nhiên, nhưng liên quan đến việc mô tả cho con bạn những hậu quả trực tiếp sẽ xảy ra khi trẻ thực hiện những hành vi không thể chấp nhận được.

Ví dụ, bạn nói với con của bạn rằng “Nếu con không sắp xếp đồ chơi của mình gọn gàng, mẹ sẽ cất chúng đi trong vòng 1 tuần!”

– Tước bỏ quyền lợi:

Đôi khi “hậu quả tự nhiên” và “hậu quả logic” không hợp lý, hoặc không có tác dụng đối với trẻ. Trong trường hợp này, bạn có thể trừng phạt bằng cách lấy đi một đặc quyền gì đó. Ví dụ: nếu con không đi tắm đúng giờ, con sẽ bị tước mất quyền xem truyền hình sau bữa ăn tối.

Phương pháp kỷ luật này sẽ hiệu nghiệm nếu quyền lợi mà bạn tước bỏ là:

  • Nguyên nhân dẫn đến hành vi xấu của trẻ
  • Thứ rất có ý nghĩa đối với trẻ
  • Thứ có thể tước bỏ càng sớm càng tốt, ngay sau khi hành vi xấu của bé diễn ra (đặc biệt đối với trẻ nhỏ)
– Thời gian suy ngẫm:

Phương pháp kỷ luật này có hiệu quả nếu bạn biết chính xác những gì con mình đã làm sai hoặc nếu bạn cần nghỉ ngơi trước khi xử lý hành vi của trẻ. Hãy để con ở một mình trong khoảng vài phút để suy ngẫm. Đó phải là một không gian yên tĩnh và nhàm chán – Không nên chọn phòng ngủ (nơi đứa trẻ có thể chơi) hoặc một nơi nguy hiểm như phòng tắm.

Phương pháp này chỉ thực hiện được khi con bạn đủ lớn để hiểu được mục đích của thời gian suy ngẫm, và nhận thức được hành vi của mình – thường là từ 2 tuổi trở lên.

– Tuyệt đối không trừng phạt thân thể

Sự trừng phạt thân thể (thể chất), chẳng hạn như đánh đòn, không được khuyến cáo bởi Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ hoặc các hiệp hội về sức khoẻ tâm thần. Tại sao? Chủ yếu bởi vì các phương pháp kỷ luật phi vật lý đem lại tác dụng tốt hơn với ít hậu quả tiêu cực hơn. Theo AAP, việc sử dụng đòn roi có thể:

  • Làm cho trẻ em hiếu chiến hơn
  • Trở nên bạo lực và gây hại cho trẻ
  • Là nguyên nhân khiến trẻ nghĩ rằng việc làm tổn thương người thân của mình không phải là điều gì sai trái.

Nguồn: Webmd

Dịch và tóm lược: Yến Nhi



Foto- songhuuco.vn