Foto- songhuuco.vn

Gắn bó mẹ con trong những năm đầu đời (p.2)

Gắn bó mẹ con 2

Trong bài viết “Gắn bó mẹ con trong những năm đầu đời (p.1)”, thông qua các cuộc nghiên cứu của nhiều chuyên gia, chúng ta đã thấy được vai trò quan trọng của việc duy trì gắn bó mẹ con trong những năm tháng đầu đời.

Phần 2 của bài viết sẽ chỉ cho các bạn thấy các giai đoạn gắn bó và cách nhận diện mối quan hệ gắn bó giữa bạn và con có đang an toàn hay không!

Các giai đoạn gắn bó của trẻ

John Bowlby chia các giai đoạn gắn bó của trẻ thành 4 giai đoạn.

1. Tìm kiếm 0-3 tháng:

Với giới hạn của các cơ quan thụ cảm, sự gắn bó của trẻ chưa hướng đến đối tượng cụ thể, chưa tỏ ra khó chịu khi người lạ bế ẵm. Trẻ tỏ ra thích nghe giọng nói của con người hơn là những âm thanh khác, thích nghe giọng nói của mẹ hơn là của người khác. Đến 2 tháng tuổi, trẻ bắt đầu biết thể hiện nhu cầu gắn bó qua những giao tiếp bằng mắt.

gan bo me con dac diem quan trong cua nhung nam dau doi
Niềm tin của trẻ vào người Mẹ chính là sự phản ảnh niềm tin của trẻ với thế giới. (Ảnh: Sheknows)
2. Thiết lập 3-6 tháng:

Biết cười đáp lại những giọng nói và sự tiếp xúc cơ thể từ bất kì ai để duy trì sự tương tác, nhưng những phản ứng này đã trở nên chọn lọc hơn, nhạy với người nuôi dưỡng hơn là với người lạ. Trẻ bắt đầu biết phân biệt người quen với người lạ. Trẻ chưa biểu hiện rõ rệt cảm giác lo âu khi phải tạm xa mẹ

3. Đỉnh cao 6 – 24 tháng:

Phân biệt được cha mẹ với người lạ và thể hiện sự gắn bó rất chọn lọc. Nhu cầu được gần gũi mẹ rất lớn. Các biểu hiện của mong muốn này được trẻ bộc lộ rõ và chủ động hơn. Xuất hiện sự lo âu rõ rệt khi phải xa cách mẹ. Khi đó, nếu người lạ xuất hiện, trẻ sẽ biểu hiện những phản ứng rất mạnh và bột phát

4. Duy trì 2- >3 tuổi:

Thích ứng được với việc xa mẹ tạm thời và sự xuất hiện của người lạ. Cảm giác được an toàn của trẻ ổn định hơn. Đối tượng và mục tiêu gắn bó được mở rộng ra.

Trong những tháng tuổi đầu đời, đứa trẻ hình thành một mối quan hệ tiềm tàng với người Mẹ. Được sự hỗ trợ và chăm sóc từ phía người Mẹ bởi những năng lực cơ thể của trẻ chưa đủ để nó có thể “ vắng mẹ”, từ sự phụ thuộc về vật chất trẻ cũng chịu sự thu hút đặc biệt từ phía người Mẹ về mặt tình thần, nó có xu hướng bắt chước những gì mà người Mẹ làm, thể hiện cảm xúc tương đương với cảm xúc của người Mẹ. Cùng với đó là sự cuốn hút mạnh mẽ của tình cảm người Mẹ dành cho đứa Con.

Trong giai đoạn này sự bộc lộ nhu cầu của trẻ chủ yếu thông qua tiếng khóc, đây là 1 đặc điểm người phụ huynh cần chú ý khi chăm sóc trẻ, không nên ép trẻ nín khóc, hoặc vội vàng thoả mãn nhu cầu khi trẻ khóc. Cần dành thời gian lắng nghe và hiểu nhu cầu của trẻ qua những đặc điểm khác nhau của tiếng khóc: Khóc đói, khóc ngủ, khóc do gặp nguy hiểm, khóc ăn vạ…

gan bo me con dac diem quan trong cua nhung nam dau doi
Trẻ bộc lộ nhu cầu của trẻ thông qua tiếng khóc. (Ảnh: Asian Scientist Magazine)

Trẻ nhỏ tới 1 tuổi sợi dây gắn kết Mẹ – Con đạt trạng thái tối đa, đứa trẻ sẽ bộc lộ những lo âu nếu đột ngột bị cách ly khỏi Mẹ hoặc thể hiện sự sung sướng khi được nhìn thấy Mẹ, được Mẹ yêu thương. Đứa trẻ tìm cách duy trì cảm giác hạnh phúc khi được ở bên Mẹ và tránh tối đa các trạng thái đau khổ hoặc lo âu. Thực tế chúng ta thường thấy giai đoạn này có những em bé suốt ngày bám chân Mẹ, mẹ đi là khóc, mẹ về là cười, cực kỳ phụ thuộc cảm xúc vào người Mẹ.

Có một lưu ý ở đây như sau: Để thiết lập được một sự gắn bó An toàn trong giai đoạn Duy trì ( 2 – 3 tuổi ) phụ huynh cần chú ý một thuật ngữ đó là “ Chơi vui vẻ dưới chân người Mẹ”. Tức là phải luyện tập được cho đứa trẻ nhận thức được rằng: Trẻ hoàn toàn có thể chơi một mình ở một khoảng cách an toàn so với mẹ, nhưng khi trẻ cần nó có thể quay trở lại và tìm thấy Mẹ mình ở đó.

Nghĩa là chuẩn bị cho trẻ tâm thế hoạt động độc lập nhưng không cảm thấy bị bỏ mặc và thiếu an toàn. Một số trò chơi, kỹ thuật tâm lý có thể giúp được trẻ như:

– Trò chơi ú oà: Mục đích cho trẻ nhận ra rằng, khuôn mặt mẹ hoặc đồ vật vẫn ở đây chỉ là nó bị che đi thôi

– Trò chơi tìm vật trong chăn

– Trò chơi trốn tìm với Mẹ.

– Trò chơi Nhà mẹ nhà Con

Khi trẻ bắt đầu lên 2 tuổi sự nhận thức về cái tôi của trẻ rõ ràng hơn, Con đã bắt đầu biết sử dụng một số cụm từ như: Của con, của Mẹ, cho Con, cho Mẹ, Con biết…..trẻ nhận ra bản ngã của mình giữa xã hội, nhận ra người khác. Có sự phân biệt rõ ràng giữa Người thân và người lạ. Trẻ đã chấp nhận sự có mặt của người lạ trong cuộc sống của mình. Vì thế mà sợi dây gắn bó Mẹ – Con bắt đầu lỏng lẻo. Đây là giai đoạn mà chúng ta đưa trẻ vào Mầm non để con có những sự làm quen và hoà nhập với bạn bè, Thầy cô, tạo bước đà cho việc trẻ chuyển mình sang giai đoạn đứa trẻ xã hội (3 – 5).

Một số đặc điểm để nhận diện một mối quan hệ Mẹ – Con là an toàn hay không?

Dựa trên nền tảng thuyết gắn bó của John Bowlby, Mary Ainsworth đã tiến hành các thực nghiệm gọi là “tình huống kì lạ” trên các trẻ từ 12-18 tháng tuổi và phân loại sự gắn bó thành 3 dạng. Kết quả được rút ra từ sự quan sát biểu hiện cảm xúc của trẻ khi mẹ rời khỏi phòng và khi mẹ quay trở lại. Các dạng gắn bó trong quan hệ mẹ-con theo Mary Ainsworth.

– Bền chặt:

+ Biểu hiện khi mẹ rời khỏi phòng: Khóc, lo lắng

+ Biểu hiện khi mẹ quay về phòng : Nhanh chóng vui vẻ trở lại

– Chống đối

+ Biểu hiện khi mẹ rời khỏi phòng: Khóc, rất lo âu, cáu gắt

+ Biểu hiện khi mẹ quay về phòng : Giận dỗi, ấm ức, phải dỗ dành nhiều

– Trốn tránh

+ Biểu hiện khi mẹ rời khỏi phòng: Không khóc hay lo lắng

+ Biểu hiện khi mẹ quay về phòng : Không quan tâm, không vui mừng

Nguồn: Việt Nam Mới



Foto- songhuuco.vn