Foto- songhuuco.vn

Quần áo của bạn có đang làm ô nhiễm đại dương?

Imogen Napper, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Plymouth, chia sẻ, "Không có nhiều người nhận thức được rất nhiều quần áo được làm từ nhựa như polyester hay acrylic". Napper và giáo sư Richard Thompson đều nghiên cứu về các sợi nhựa nhỏ dưới biển, hay chính là các mảnh, sợi nhựa được tìm thấy trên bề mặt đại dương, trong lòng biển và chuỗi thức ăn biển. 

Trong một nghiên cứu thí nghiệm gần đây, họ phát hiện ra, quần áo từ chất liệu polyester và acrylic đã làm rơi rớt hàng ngàn sợi nhựa sau mỗi lần giặt, tạo ra một nguồn ô nhiễm nhựa khác đổ xuống cống rãnh và, cuối cùng, đi vào đại dương. Cô Napper nói, "Các bạn của tôi luôn làm tôi phì cười vì họ nghĩ về ngành sinh học biển như một khoa học sexy - nghiên cứu tất cả loài rùa, các quốc gia nóng nực và áo tắm. Thế nhưng tôi đã dành hàng giờ để giặt quần áo và đếm các sợi nhựa rơi ra". Ngành "khoa học giặt ủi" này đã tiết lộ lượng giặt trung bình ở Anh, từ 6kg vải, có thể giải phóng:

  • 140.000 sợi vải hỗn hợp bông- polyester
  • gần một nửa triệu sợi polyester
  • hơn 700.000 sợi acrylic

Đánh bắt “nhựa”

Hiện tượng này bắt nguồn từ cơ chế giặt quần áo tổng hợp trong tất cả máy giặt ở Anh. Napper cho biết, "Nhiều sợi nhựa đã bị tách ra trong quá trình giặt hơn chúng tôi dự kiến. Các sợi này trôi xuống cống rãnh, bị lẫn vào hệ thống xử lý nước thải và có thể từ đây lẫn vào môi trường biển". 

Giáo sư Thompson nói rằng, việc giặt quần áo có thể là một nguyên nhân quan trọng cho sự xuất hiện của chất dẻo ở đại dương. "Chúng tôi tìm thấy các sợi nhựa nhỏ hơn sợi tóc trong thân cá thuộc tầng trầm tích biển sâu, cũng như các loài sống gần bề mặt biển". Giáo sư cho rằng, cần phải thực hiện hay đổi ngay từ khâu thiết kế, nên cân nhắc quần áo chất lượng tốt, lâu bền hơn, và ít khả năng “dùng một lần”, thân thiện với môi trường. "Quần áo [chúng tôi đã giặt] là những hàng may mặc bông xốp, có lông vũ. Một số trang phục bị rơi các sợi lông nhanh hơn những loại khác. Chúng ta cần phải hiểu tại sao một số loại hàng may mặc lại nhanh sờn hơn các loại khác, để có thể cố gắng giảm thiểu lượng nhựa thải ra không cần thiết".

Và các nhà khoa học hiện nay nhận được sự ủng hộ của các tổ chức quan tâm đến sức khỏe nhất của Anh. Viện Phụ nữ đã quyết định phát động chiến dịch các "giải pháp sáng tạo" cho vấn đề các sợi vi nhựa trong đại dương.

Áo mưa độc hại

Giáo sư Richard Blackburn, trưởng nhóm nghiên cứu vật liệu bền vững tại Đại học Leeds, đồng ý rằng các nhà sản xuất hàng dệt may cần suy nghĩ về những gì sẽ xảy ra "khi sử dụng", khi mọi người mặc và giặt quần áo. Ông chia sẻ rằng, "Mọi người không để ý chuyện này. Vì vậy, có khả năng là ô nhiễm do chính chúng ta (những người tiêu dùng) gây ra, hơn là các nhà sản xuất".

Đồng nghiệp của ông, giáo sư Philippa Hill cũng bị thu hút bởi chủ đề giặt là khi các áo mưa hóa học bị rửa trôi khi giặt giũ. Các lớp phủ chống thấm cao cấp nhất của áo mưa được xử lý bằng các hóa chất perfluor hóa (PFCs). Đây là các chất gây ô nhiễm độc hại và dai dẳng. PFCs giúp hàng dệt may và các vật liệu khác chống lại được vết bẩn, dầu mỡ và nước. Chúng còn được sử dụng ở một số loại chảo chống dính và bao bì thực phẩm. Những phân tử này nằm ở lớp vải ngoài (thường là nylon) như một lớp bảo vệ của dây thép gai hóa học. Đầu của mỗi thanh gai đẩy các phân tử nước quá lớn không thể đi qua các khoảng trống giữa phân tử. Nhưng các phân tử không khí có thể đi qua một cách tự do, dẫn đến một loại áo khoác không thấm mồ hôi và không thấm nước.

Tuy nhiên, như tiến sĩ Andrew Sweetman thuộc trung tâm Môi trường Lancaster nói, một số chất PFC có thể dần dần tích tụ thành một liều gây độc hại trong các mô của cá và các động vật hoang dã khác khi chúng tiêu thụ thực phẩm và nguồn nước bị ô nhiễm. Ông giải thích với BBC News là "Về cơ bản, PFC không phân hủy. Vì vậy, nếu chúng ta lấy mẫu từ nguồn nước được sử dụng rộng rãi và lâu dài thì đều tìm thấy chúng ở bất cứ đâu". Dù cho các nhà sản xuất hàng dệt may phải tuân thủ các quy định hạn chế ô nhiễm nguồn nước, giáo sư Blackburn nói, "không có giới hạn cho những thứ chúng ta có thể thải ra khỏi nhà riêng của mình".

Giáo sư Blackburn và Hill đã so sánh loại vải tráng PFC với lớp phủ được xử lý bằng sơn dầu lành tính hơn, đẩy được nước. Giáo sư Blackburn nói: "Chúng tôi lấy mẫu vải đã được xử lí bằng các phương pháp khác nhau và sẽ tiến hành kiểm tra theo tiêu chuẩn công nghiệp - giặt các mẫu vải và đo kết quả. Chúng tôi đã chứng minh được các lớp phủ mới không chứa các chất fluorochemicals, hoặc PFC cũng cho độ chống thấm nước tốt như các lớp phủ chứa fluorochemicals đã tồn tại trong nhiều thập kỷ".

Một chiến dịch vào năm ngoái của Greenpeace thúc đẩy một số thương hiệu ngoài trời hứa hẹn sẽ chấm dứt sử dụng PFCs trong quần áo. Một đại diện của tổ chức sản xuất ngoài trời châu Âu (EOG) - bộ phận đại diện cho ngành công nghiệp ngoài trời - nói về GS Blackburn và nghiên cứu của Hill, "Đây là nguồn dữ liệu chúng tôi cần để đưa ra quyết định. Đó là một thách thức thực sự, nhưng các thương hiệu rất quan tâm đến thông tin này và tránh xa PFCs".

Tuy nhiên, Giáo sư Blackburn cũng cho rằng so với sợi bông tự nhiên, nhiều chất tổng hợp "khá sạch sẽ" cho môi trường. Ông nói, "Tôi luôn nói với các sinh viên mới rằng để trồng 1kg bông thì cần lượng nước bạn uống cả đời". Không chỉ vậy, còn cần đưa ra thị trường những loại sợi "nhựa sinh học" thích hợp để giúp ngành công nghiệp may mặc trở nên xanh sạch hơn.

Quần áo từ rác

Các sợi tổng hợp sinh học đã xuất hiện và dần dần trở nên phổ biến hơn:

  • Lyocell -  sợi làm từ cây
  • PLA - vải làm từ thức ăn thừa lên men
  • Da nhân tạo thuần tự nhiên làm từ dứa

Henry Ford đã phát triển các sợi nhựa đậu tương. Ngoài ra, sợi Casein làm từ sữa cũng đang được khai thác. Giáo sư Blackburn cho biết, "Cùng với sự ra đời của ngành công nghiệp sợi hóa dầu tổng hợp, những chi tiết này chưa bao giờ được chú ý nghiên cứu hay gây sự chú ý". Ông trích dẫn thêm ví dụ về các sợi làm từ chất thải thực phẩm lên men và vỏ trái cây. Ông nói, "Nhiều sợi lactic hoặc PLA được sản xuất bằng cách lên men ngô thừa để tạo ra axit lactic, sau đó được polyme hoá để sản xuất sợi polyester sinh học này. Đây là một loại sợi rất tốt, nhưng lại dùng nhiều nhất cho bao bì đóng gói. Nghiên cứu vải sợi đã bị cho ra dìa."

Dù cho nghiên cứu mới này đã gây áp lực lên các nhà sản xuất hàng dệt may để thay đổi hành động của họ, nhưng mọi người có thể làm một việc rất đơn giản để giảm ảnh hưởng xấu của thói quen ăn mặc lên môi trường. Giáo sư Blackburn nói, "Chúng ta đang nghiện tiêu dùng một cách không bền vững. Nếu mọi người mua ít quần áo mỗi năm hơn, mặc chúng lâu hơn và vứt bỏ ít đi, thì tôi không đủ khả năng để diễn tả phát triển bền vững sẽ ra sao chỉ nhờ các thao tác nhỏ này". 

Dịch bởi: Hải Anh

Nguồn: BBC



Foto- songhuuco.vn