Foto- songhuuco.vn

Sử dụng nước thải tái chế cho nông nghiệp - vấn đề nan giải


Trong một thế giới ngày càng khan hiếm nước như hiện nay, không có gì đáng ngạc nhiên khi cho rằng sớm muộn gì cũng sẽ có ngày chúng ta phải tái chế lại phần lớn nước đã qua sử dụng. Một phần của điều đó chắc chắn cũng có nghĩa là con người sẽ phải sử dụng nước thải để nuôi trồng các loại thực phẩm duy trì sự sống.

Sử dụng nước thải để sản xuất nông nghiệp là tốt hay không tốt?

Sử dụng nước thải để sản xuất lương thực chủ yếu là vấn đề thuộc về việc kiểm soát tình trạng thiếu nước và chi phí kinh tế xã hội. Bùng nổ dân số và biến đổi khí hậu đã làm suy giảm nghiêm trọng nguồn nước sẵn có ở nhiều vùng, từ Trung Đông đến Châu Phi, Đông Nam Á và Mỹ Latinh. Các cộng đồng địa phương cần khẩn trương tìm giải pháp cho vấn đề khan hiếm nước đang ngày càng trầm trọng.

Nếu được sử dụng đúng cách, nước thải có thể cung cấp các chất dinh dưỡng quan trọng cho sự phát triển của cây, thậm chí trở thành giải pháp thay thế cho phân khoáng. Nhưng chỉ nên sử dụng nước thải cho mục đích nông nghiệp sau khi chúng đã được xử lý triệt để. Thật không may, ở nhiều vùng trên thế giới, thực tế lại rất xa vời yêu cầu đó.

Các chính sách về nông nghiệp và nguồn nước chưa giải quyết được đầy đủ các mối đe dọa vốn có do việc sử dụng nước thải không được xử lý để tưới tiêu. Thông thường, các chất nguy hại dưới dạng kim loại nặng, chất gây ô nhiễm hữu cơ, mầm bệnh hoặc vi khuẩn kháng kháng sinh có thể được tìm thấy trong nước thải. Những chất này tích tụ trong đất, cây trồng và nước ngầm rồi đi vào chuỗi thức ăn.

Thực tế là việc sử dụng nước thải chưa qua xử lý (hoặc xử lý không đúng cách) để tưới tiêu trong nông nghiệp đã và đang xảy ra rồi. Và vấn đề cần quan tâm nhiều nhất trước hiện trạng này chính là ta phải hành động nhiều hơn nữa để bảo vệ sức khỏe cộng đồng khỏi sự nguy hiểm của việc sử dụng nước thải chưa qua xử lý để sản xuất nông nghiệp.

Nếu có bằng chứng về mối đe dọa đối với sức khoẻ con người và môi trường thì tại sao rất nhiều nông dân vẫn sử dụng nước thải không được xử lý để tưới tiêu?

Ở các nước đang phát triển, việc sử dụng nước thải không được xử lý có một lợi thế lớn: nó miễn phí. Điều này có nghĩa là nông dân sử dụng nó để tưới tiêu cho cây trồng mà không cần phải có các biện pháp phòng ngừa cần thiết để tránh những rủi ro về sức khoẻ cộng đồng.

Ngày nay, có khoảng từ 1,5 -  6,6 %  đất nông nghiệp trên toàn thế giới được tưới tiêu bằng nước thải hợp pháp (tức là được xử lý đúng quy trình trước khi sử dụng); tương đương khoảng 10 % lương thực trên thế giới được sản xuất bằng cách này. Nhưng tỷ lệ đất nông nghiệp sử dụng nước thải không đảm bảo để tưới tiêu thì chưa thể thống kê được.

Tờ Huffington Post đã lấy dẫn chứng là thung lũng Mezquital ở Mexico (Mỹ) để minh họa cho vấn đề này: “Việc đô thị hoá nhanh chóng và các cơ sở xử lý nước thải không đáp ứng được nhu cầu đã khiến cho nông dân ở thung lũng này phải sử dụng nước thải không qua xử lý từ thành phố Mexico để tưới tiêu nông nghiệp. Trong hơn một thế kỷ, cách này đã giúp nông dân ở đây tiết kiệm chi phí sản xuất. Thế nhưng, việc sử dụng nước bị ô nhiễm để cung cấp cho cây trồng đã dẫn đến hậu quả là các bệnh về tiêu hóa và ung thư gia tăng nghiêm trọng ở cộng đồng địa phương. Trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ, phụ nữ có thai, người cao tuổi và những người có hệ miễn dịch bị tổn thương do HIV / AIDS là đối tượng đặc biệt dễ bị tổn thương trong trường hợp này. Không phải ngẫu nhiên mà người dân thung lũng Mezquital có tỷ lệ mắc bệnh ung thư thận cao nhất trong khu vực cũng như sự xuất hiện của giun sán hoặc Giardia ở trẻ em”.

Chắc chắn, đó không phải là vấn đề của riêng thung lũng Mezquital, nó đang diễn ra ở rất nhiều nơi trên thế giới, trong đó có cả Việt Nam!

Sử dụng nước thải trong nông nghiệp như thế nào là đúng cách?

Cần phải xây dựng các chiến lược vệ sinh thân thiện với môi trường để lọc bỏ các chất ô nhiễm trong nước, đồng thời vẫn duy trì các chất dinh dưỡng có lợi. Từ năm 1999, chính quyền Mexico đã xây dựng nhiều nhà máy xử lý nước thải và các đầm lầy trữ nước phục vụ nông nghiệp. Nhưng người dân ở thung lũng Mezquital vẫn còn hoài nghi về những lợi ích của nước thải đã qua xử lý.

Kinh nghiệm của các nước công nghiệp hoá cho thấy, ngay cả những công nghệ xử lý nước thải tiên tiến cũng phải vật lộn để giải quyết mọi rủi ro. Được biết, một số chất ô nhiễm nguy hiểm và các vi khuẩn kháng kháng sinh có trong nước thải thường vẫn có thể lọt qua được các quy trình xử lý thông thường.

Không cần phải nói, những chất gây ô nhiễm này, ngay cả ở nồng độ thấp, cũng là một mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức khoẻ con người. Chúng ta cần một công nghệ tiên tiến và quy trình giám sát chặt chẽ mới có thể đảm bảo được sức khỏe của người dân.

Không thể nào tránh khỏi thực tế là thức ăn của con người trong tương lai sẽ được nuôi trồng bằng nước thải. Các cộng đồng địa phương mà hơn ai hết là những người nông dân cần phải hành động nhiều hơn để bảo vệ chính mình, bằng cách tuân thủy các quy trình sản xuất đúng đắn do chính phủ đề ra. Trong khi đó, các quy định và chính sách của chính phủ phải được đánh giá cùng với các bằng chứng khoa học về sự nguy hiểm mà nước thải có thể gây ra cho sức khoẻ con người. Chỉ khi đó việc sử dụng nước thải an toàn trong nông nghiệp mới có thể kích thích sự phát triển bền vững trong một thế giới ngày càng khan hiếm nước của chúng ta.

Nguồn: Huffington Post
Dịch bởi: Rose


Foto- songhuuco.vn